Metodologia

Zasada nadrzędna: każda liczba, którą pokazujemy, pochodzi z tekstu aktu prawnego, nie z prasy, i ma przypięty test regresyjny (tzw. złoty wektor), wyliczony niezależnie drugą metodą. Wszystko liczy się w Twojej przeglądarce — żadna dana finansowa nie jest wysyłana na serwer. To symulacja edukacyjna, nie porada podatkowa ani inwestycyjna.

Źródła prawa

Jak opodatkowane jest każde z pięciu kont

Konto W trakcie Przy wypłacie Limit wpłat Warunki wypłaty bez podatku
zwykły rachunek inwestycyjny Belka 19% od zysków zrealizowanych obrotem (pytanie o styl inwestowania w kalkulatorze) Belka 19% od pozostałego zysku przy sprzedaży bez limitu —
OKI podatek od wartości: 0,85% w 2027 r. (art. 43); ustawy o PIT nie stosuje się do przychodów z aktywów OKI (art. 32 pkt 1) bez podatku bez limitu wpłat; zwolnienia z podatku od wartości (kwoty ustawowe od 2027 r., zamrożone do 2029 r.; w kalkulatorze stałe przez cały horyzont — patrz „Limity wpłat w kolejnych latach"): 25 000 zł + do 100 000 zł łącznie (art. 26 ust. 1–2) —
IKE bez podatku bez podatku po 60. roku życia (55 przy uprawnieniach emerytalnych) i wpłatach w co najmniej 5 latach kalendarzowych (art. 34 ust. 1 pkt 1 ustawy o IKE/IKZE) 30 099 zł (2027) — 3 × przeciętne prognozowane wynagrodzenie (art. 13 ust. 1 ustawy o IKE/IKZE) wiek 60/55 + staż 5 lat
IKZE wpłata odliczana od dochodu (zwrot wg Twojej stawki PIT) zryczałtowane 10% od całości, od 65. roku życia (art. 30 ust. 1 pkt 14 ustawy o PIT; warunki wypłaty — art. 34a ust. 1 pkt 1 ustawy o IKE/IKZE) 12 039,60 zł / 18 059,40 zł dla samozatrudnionych (2027) — 1,2 × / 1,8 × przeciętne prognozowane wynagrodzenie (art. 13a ust. 1 i 1a) wiek 65 + wpłaty w 5 latach
OIPE bez podatku bez podatku (art. 21 ust. 1 pkt 58aa PIT) na warunkach jak IKE: 60/55 lat + 5 lat wpłat (art. 14 ust. 1 ustawy o OIPE) 30 099 zł (2027) — 3 × przeciętne prognozowane wynagrodzenie, limit odrębny od IKE (art. 12 ust. 1 ustawy o OIPE) wiek 60/55 + staż 5 lat

Podatek OKI: od czego dokładnie

Ten sam rachunek na Twoich liczbach. Kalkulator OKI pokazuje podatek za 2027 r. w czterech krokach: średnia wartość konta w każdym koszyku, zwolnienie, podstawa podatku i podatek. Te liczby pochodzą z tej samej ścieżki obliczeń co sam podatek — strona nie liczy ich drugi raz. Kwoty na ekranie są zaokrąglone do grosza, a liczymy na wartościach dokładnych. Gdy przez to wiersz nie odejmuje się albo nie mnoży co do grosza, stoi przy nim znak ≈.

Kalkulator OKI różni się od kalkulatora „gdzie wpłacać” w dwóch miejscach. Stawki 0,85% na 2027 r. nie zmienia, bo ustala ją art. 43 — stawka wpisana w formularzu działa od 2028 r. Próg opłacalności sprawdza w obu kierunkach: OKI może wygrywać powyżej progu albo poniżej niego. Szuka go od 0,1% do 20% rocznie, co pół punktu procentowego, a potem zawęża wynik. Gdy w tym zakresie wynik zmienia się więcej niż raz, kalkulator nie podaje progu.

Odczyt art. 23 ust. 2–4, wprost

Przepis dolicza do podstawy wpłaty z dnia wpłaty, a następnie (ust. 4) pomniejsza sumę o wpłaty dokonane w dniach bez wypłat. Przyjmujemy — i tak liczy kalkulator — że dla inwestora, który nie wypłaca w dniu wpłaty, te człony znoszą się do zera, a podstawa sprowadza się do zwykłej średniej dziennych wycen. Ten odczyt potwierdza tekst ogłoszonej ustawy i uzasadnienie do druku sejmowego 2580, które wprost wypisuje wzór z zerowaniem dla przypadku bez wypłat; przepis działa więc jako zapora przed sztucznym zaniżaniem podstawy (wpłata i wypłata tego samego dnia). Przed decyzjami na dużą skalę warto mieć własną interpretację indywidualną — obie wersje odczytu mamy zaimplementowane i przetestowane, więc odmienna interpretacja zmienia u nas jeden parametr, nie model.

Ścieżka wzrostu: jedno założenie, jawnie

Kalkulator prowadzi kapitał po deterministycznej ścieżce o stałej rocznej stopie zwrotu (kapitalizacja dzienna między zdarzeniami wpłat). Średnia dziennych wycen ma wtedy postać zamkniętą (suma geometryczna), którą liczymy dokładnie — bez pętli po dniach — i którą test porównuje co do grosza z jawną iteracją po 365 dniach. Zmienność rynkowa dodaje szum wokół tej średniej, ale jej nie przesuwa: średnia jest operatorem liniowym, więc oczekiwana średnia dzienna równa się średniej dziennej ścieżki oczekiwanej. Nie modelujemy za to ryzyka sekwencji zwrotów ani scenariuszy — to projekcja, nie prognoza.

Limity wpłat w kolejnych latach: drugie założenie, też jawnie

Limity IKE, IKZE i OIPE to ustawowa wielokrotność przeciętnego prognozowanego wynagrodzenia miesięcznego: 3 × dla IKE (art. 13 ust. 1 ustawy o IKE/IKZE), 1,2 × i 1,8 × dla IKZE (art. 13a ust. 1 i 1a), 3 × dla OIPE (art. 12 ust. 1 ustawy o OIPE). Rosną więc razem z płacami, a ogłoszony limit nigdy nie spada poniżej limitu z poprzedniego roku (art. 13 ust. 1a i art. 13a ust. 2 ustawy o IKE/IKZE, art. 12 ust. 2 ustawy o OIPE). Trzymanie ich na stałym poziomie przez 20–30 lat zaniża więc przestrzeń kont z ulgą — i to tym bardziej, im dłuższy horyzont. W kalkulatorze wybierasz jedno z dwóch założeń:

Wzrost limitów to inna wielkość niż stopa zwrotu portfela: jedno to sufit ustawowy, drugie to Twoje pieniądze — nigdy nie sterujemy nimi jednym ustawieniem. Zwolnienia w OKI (100 000 zł i 25 000 zł) trzymamy stałe przez cały horyzont. Ustawa zamraża je do 2029 r., a od 2030 r. waloryzuje o wskaźnik cen (art. 26 ust. 5–6, art. 44) — to reguła cenowa, więc nie pożyczamy do niej liczby o płacach. Skutek, też wprost: dla części OKI trzymanej w aktywach kwalifikowanych liczymy podatek odrobinę wyżej, niż da ustawa od 2030 r.; to niewiele wobec efektu limitów, bo zwolnienie to próg wartości konta, a nie roczna wpłata. Wszędzie, gdzie pokazujemy limit z przyszłego roku, nazywamy go założeniem i podajemy tempo. Przy rosnących limitach popularna kolejność (IKZE → IKE → OIPE) może po kilku latach przestać dokładać do dalszego konta, bo wcześniejsze wchłaniają całą kwotę — wtedy zabrakłoby mu pięciu lat wpłat, czyli stażu, który liczymy (IKE i OIPE dopuszczają jeszcze drugą drogę — ponad połowa wartości wpłat co najmniej 5 lat przed wypłatą — której nie modelujemy), więc punkt odniesienia pomija to konto i mówi o tym w wyniku. Przy limitach bez zmian (0%) punkt odniesienia liczy się tak jak dotąd. Próg „OKI zaczyna się od X" też zależy od tego założenia, bo wynika z planu policzonego przy sumie limitów — dlatego pytanie o limity pokazujemy wszędzie tam, gdzie ten próg drukujemy, oraz wszędzie tam, gdzie Twoja kwota (razem z reinwestowanym zwrotem z IKZE) mogłaby w ogóle sięgnąć najniższego z Twoich limitów. Gdy pytania nie widać, żadna liczba na stronie nie zależy od tego założenia.

Ile wyniosą limity w najbliższym roku i kiedy minister je ogłosi, liczymy na osobnej stronie: prognoza i daty ogłoszenia limitów na 2027 r.

Solver: co właściwie optymalizujemy

Zero to wynik, nie błąd — i dlaczego liczymy latami kalendarzowymi

Każdy wiersz odpowiedzi pokazuje kwotę, także wtedy, gdy ta kwota to 0 zł. Zero znaczy dokładnie tyle: w tym roku plan nie kieruje tam pieniędzy. Jeśli pieniądze pojawią się na tym koncie później, wiersz podaje obok rok i kwotę — na przykład „od 2028 r.: 33 532 zł". Nie stawiamy w tym miejscu kreski, bo kreska wygląda jak awaria kalkulatora, a nie jak odpowiedź.

Przy OKI zero w pierwszym roku bywa poprawne i celowe. Dwie sytuacje: albo cała Twoja kwota mieści się w kontach z ulgą i do OKI po prostu nic nie zostaje, albo nadwyżkę realnie bardziej opłaca się przez szereg lat trzymać na zwykłym rachunku inwestycyjnym. To drugie wynika z konstrukcji podatku: OKI pobiera 0,85% od wartości co roku, a zwykły rachunek 19% od zysku raz, przy sprzedaży — więc im dłużej pieniądz ma leżeć, tym mocniej roczna opłata działa na jego niekorzyść. Kalkulator zawsze mówi, którą z tych dwóch sytuacji u siebie masz, i podaje daty.

Czego natomiast nie robimy: nie wydzielamy samego 2027 r. Pieniądz wpłacony w 2027 r. leży o rok dłużej niż ten z 2028 r., i przy niektórych horyzontach ten jeden rok wypada tuż po drugiej stronie progu opłacalności. Wychodziłby wtedy plan, którego nikt nie wykona: załóż zwykły rachunek na jeden rok, a od 2028 r. wpłacaj już tylko do OKI. Rezygnujemy z niej pod dwoma warunkami, i to w tej kolejności. Pierwszy, ważniejszy: 2027 r. musi być jedynym rokiem, który wychodzi poza OKI. Jeśli zwykły rachunek pojawia się w planie także w którymkolwiek późniejszym roku, zostawiamy plan bez zmian — to nie jest zaokrąglenie progu na jednym roku, tylko realna przewaga zwykłego rachunku, i mówimy Ci, do którego roku ona sięga. Drugi, dopiero potem: koszt musi być mniejszy niż 0,05% całego planu. To sufit wewnątrz pierwszego warunku, a nie samodzielna reguła — sam koszt nie odróżnia jednego roku od wielu lat, bo te dwie sytuacje kosztują podobnie i zakresy się nakładają. Dlatego decyduje kształt planu, a cena jest tylko granicą. Jest jeszcze trzeci, rzadki przypadek: czasem Twój plan wygrywa z popularną kolejnością tak niewielką różnicą, że przeniesienie 2027 r. do OKI zabrałoby całą tę przewagę i plan wypadłby gorzej niż popularna kolejność. Wtedy również zostawiamy go bez zmian — nie pokażemy Ci planu słabszego niż to, co i tak byś zrobił.

W praktyce koszt wychodzi znacznie poniżej sufitu — przy 100 tys. zł oszczędności rocznie i 20-letnim horyzoncie to 92 zł na planie wartym 4,6 mln zł. Podajemy go jako udział w planie, a nie w kwocie przenoszonej, bo koszt liczy się na koniec horyzontu i tylko takie porównanie ma jedną bazę czasową. Konkretnej kwoty nie chowamy: pokazujemy ją wprost przy porównaniu z popularną kolejnością, ile by nie wyniosła. Gdy zwykły rachunek wygrywa naprawdę — przez wiele lat, nie przez jeden — plan zostaje bez zmian i widzisz, do którego roku.

Lata podajemy kalendarzowo — 2027, 2028, 2029 — a nie jako „1. rok", „2. rok". OKI rusza 1 stycznia 2027 r., więc pierwszy rok planu jest rokiem 2027 i tak go nazywamy, żebyś nie musiał niczego przeliczać.

Gdy dwa plany są warte tyle samo

Zdarza się, że dwa zupełnie różne plany dają dokładnie ten sam majątek na koniec. Najprościej widać to, gdy założysz zerowy zwrot: nie ma wtedy zysku, który trzeba osłonić przed podatkiem, więc IKE, OIPE i zwykły rachunek inwestycyjny wychodzą na jedno. Kalkulator musi mimo to pokazać jeden konkretny plan.

W takiej sytuacji pokazujemy plan, który najpierw wypełnia konta ustawowe — w kolejności: najpierw konto z ulgą podatkową (IKZE), potem konta z limitem wpłat (IKE, OIPE), a dopiero to, co zostanie, trafia dalej. Wybieramy tak z jednego powodu: przy jakimkolwiek dodatnim zwrocie odpowiedź i tak brzmi „wypełnij limity", więc byłoby dziwne, gdyby przesunięcie stopy zwrotu o pół tysięcznej punktu procentowego odwracało poradę o 180 stopni. Zero to założenie modelowe, nie prognoza.

Reguła działa w jedną stronę i tylko za darmo: pieniądze przesuwamy do konta ustawowego wyłącznie wtedy, gdy nie obniża to Twojego majątku końcowego ani o grosz. Nie jest to obietnica na słowo — kalkulator po całej operacji porównuje wynik z tym, co wyszło z optymalizacji, i jeśli majątek końcowy spadłby choćby o grosz, cofa całe przesunięcie i pokazuje plan bez zmian. Nigdy też nie dokładamy w ten sposób pieniędzy do OKI: o tym, czy nadwyżka ma iść na OKI, czy na zwykły rachunek, decyduje rachunek opłacalności opisany wyżej, a nie reguła rozstrzygania remisów.

Jedna konsekwencja, o której warto wiedzieć: kwota na konkretnym koncie może zmaleć, gdy zwiększysz roczne oszczędności. Przykład: przy 66 tys. zł rocznie IKZE dostaje pełny limit, a przy 67 tys. zł o 824 zł mniej, bo wypełnienie IKE i OIPE do końca jest w tym miejscu warte więcej — ten jeden krok zarabia 14,67 zł. Tak wygląda spadek, który na siebie zarabia, i taki jest dozwolony. Spadek, który niczego nie zarabia, byłby rzutem monetą i jest u nas błędem: przy każdej zmianie kodu osobny test przechodzi kwoty co 1 000 zł od 12 do 150 tys. zł i dla każdego spadku sprawdza, czy cofnięcie go cokolwiek kosztuje. Jeśli nie kosztuje — test nie przechodzi.

Grosze i zaokrąglenia

Wnętrze projekcji liczy się w pełnej precyzji deterministycznie (własne, przenośne funkcje wykładnicze — ten sam wynik co do bitu na każdym urządzeniu), a każda pokazywana kwota jest zaokrąglana dokładnie raz, na końcu, do grosza (połówki od zera). Dzienny współczynnik wzrostu (1+r)^(1/365) jest liczbą niewymierną — dlatego jedno zaokrąglenie na granicy raportowania, a nie kwantyzacja po drodze, jest jedynym sposobem, by wyniki zgadzały się z niezależnym przeliczeniem.

Wektory: liczby, które pilnują kalkulatora

Zestaw ponad 400 automatycznych testów uruchamiamy przed każdą zmianą; każda z poniższych wartości jest dodatkowo wyprowadzona niezależnie w arytmetyce dziesiętnej (60 cyfr) poza kalkulatorem. Przykłady:

Przypadek Wynik przypięty
OKI: 100 000 zł aktywów kwalifikowanych, wartość stała, 2027 podatek 0,00 zł (zwolnienie pokrywa podstawę)
OKI: 250 000 zł kwalifikowanych, wartość stała podatek 1 275,00 zł (0,85% od 150 000 zł)
OKI: 40 000 zł oszczędnościowych + 90 000 zł polskich akcji podatek 255,00 zł (25 000 zł najpierw, potem 75 000 zł dla akcji)
OKI: 130 000 zł wyłącznie oszczędnościowych podatek 892,50 zł (nadwyżka ponad 25 000 zł nie korzysta z reszty limitu)
OKI: 100 000 zł zagranicznego ETF, wartość stała podatek 850,00 zł (zero zwolnienia)
zwykły rachunek inwestycyjny: 100 000 zł, 8%/rok, 10 lat, sprzedaż na końcu netto 193 872,92 zł
OKI: ten sam scenariusz netto 198 864,55 zł (+2,57% vs rachunek)
OKI vs rachunek: 30 lat, 8%/rok OKI przegrywa o 47 623,42 zł (−5,71%)
IKZE: wpłata 11 304 zł (limit na 2026 r.) zwrot 1 356,48 zł (12%) / 3 617,28 zł (32%)
styczeń vs grudzień (ta sama wpłata roczna) różnica liczona dokładnie, nie szacowana
limit IKZE przy założeniu 4,5% rocznie 12 039,60 zł w 1. roku, 27 786 zł w 20. roku, 29 036 zł w 21. roku (wykładnik n−1)
zwolnienia OKI w latach 2027–2031, 30 000 zł oszczędnościowych + 120 000 zł polskich akcji 100 000 zł / 25 000 zł w każdym roku (podatek 425,00 zł w 2027 r., 414,25 zł w 2030 r.)

Założenia tymczasowe (stan na październik 2026)

Czego v1 świadomie nie modeluje

Prywatność wyników

Link „udostępnij" koduje parametry w części adresu za znakiem # (fragmencie), której przeglądarka nie wysyła na żaden serwer. Nie przechowujemy Twojego planu — dlatego powiadomienia e-mail (jeśli się zapiszesz) opisują zmianę przepisów i zapraszają do ponownego przeliczenia, a nie odtwarzają Twojego wyniku.